تفکر نقاد (تفکر انتقادی) توانایی ارزیابی منطقی و بیطرفانهی اطلاعات، پیش از پذیرفتن یا رد کردن آنهاست. طبق تعریف مورد اجماع متخصصان، تفکر نقاد شامل تحلیل، ارزیابی، استنتاج و توضیح شواهد به شکلی هدفمند است (Facione, 1990).
مغز انسان برای صرفهجویی در انرژی، تمایل دارد از میانبرهای ذهنی (خطاهای شناختی) استفاده کند؛ مثلاً پذیرفتن سریعتر اطلاعاتی که با باورهای قبلیمان همخوانی دارد (سوگیری تأییدی).
تفکر نقاد فقط برای محیطهای آکادمیک نیست؛ در تصمیمهای مالی، انتخاب شغلی، و حتی روابط شخصی، توانایی ارزیابی منطقی گزینهها بهجای واکنش احساسی، نتیجهی تصمیمها را بهطور محسوسی بهتر میکند.
تفکر نقاد مهارتی است که با تمرین آگاهانه تقویت میشود. دوره تفکر نقاد ما با تمرینهای عملی این مهارت را قدمبهقدم میسازد.
Facione, P. A. (1990). Critical thinking: A statement of expert consensus for purposes of educational assessment and instruction. The California Academic Press.